Waarom HR onmisbaar is in veiligheid

HR Manager Sarens - Karolien Fleerakkers

De klassieke veiligheidsreflex bestaat uit toolboxmeetings, procedures en controles. Maar dat is geen veiligheidscultuur. Die ontstaat in gesprekken, in hoe mensen elkaar aanspreken en wat leidinggevenden tolereren. En daarom hoort HR mee aan tafel. Bij Sarens is dat geen discussie meer. HR Manager Karolien Fleerakkers bouwt actief mee aan het veiligheidscultuurtraject. Omdat veiligheid volgens haar zelden een technische aangelegenheid is. “Het is een menselijk thema.”

Op deze International HR Day, de dag waarop de impact van HR-professionals gevierd wordt, geven we haar het woord. Want de impact van HR op veiligheid valt niet te onderschatten. 

Veiligheid is een onderwerp dat meestal bij preventie ligt. Waarom heb jij beslist om mee aan tafel te schuiven, Karolien?

“Bij ons is dat altijd al logisch geweest, eigenlijk. Cultuur wordt niet alleen door SHEQ gedragen maar door heel de organisatie, en een groot stuk ook door HR. Wij staan aan de basis van wie er het bedrijf in- en uitgaat. Bij Sarens leggen we kandidaten in selectieprocedures cases voor om te voelen: hoe gaan die om met veiligheid? Maar evengoed zitten wij mee aan tafel als er zaken zijn gebeurd die absoluut niet door de beugel kunnen. Dan evalueren wij mee wat daarmee gedaan moet worden. Moeten we mensen opleiding geven? Of waar ligt het aan? Wat kunnen we gaan doen? In dat opzicht ben ik dus sowieso erg betrokken bij alles wat veiligheid is. Veiligheid is gewoon zelden een puur technische zaak. Het is ook de manier waarop mensen communiceren met elkaar. Het is een menselijk thema.”

Wat verandert er volgens jou als HR actief meebouwt aan veiligheidscultuur?

“Het is niet zozeer dat wij iets anders doen, maar ik denk wel dat de impact breder is. We bekijken de dingen misschien wel met een andere focus. HR ziet en weet andere dingen dan preventie. Het is vooral een grote meerwaarde om er vanuit verschillende domeinen naar te kijken. HR heeft contact met iedereen en veiligheid is een onderwerp in veel gesprekken. Het is een win-win-situatie om dat zo breed mogelijk open te trekken. We zijn sowieso allemaal mee verantwoordelijk voor veiligheid.”

Wat zou je zeggen tegen bedrijven die HR vandaag nog niet betrekken bij veiligheid?

“Als je van veiligheid echt een prioriteit wil maken – wat het zou moeten zijn – dan is niet één departement daarvoor verantwoordelijk. Het is de bedoeling dat mensen blijven, dat ze gezond zijn, zich goed voelen en 's avonds heelhuids weer naar huis kunnen. Niet enkel het veiligheidsdepartement maar de hele organisatie moet dat dragen. En HR is een onmisbare schakel. Ten eerste omdat wij de mensen kiezen die in de organisatie terechtkomen. Daar gebeurt al een eerste check. Maar we organiseren ook opvolggesprekken en opleidingen rond veiligheid... De meerwaarde van HR is supergroot. Veiligheid prioritair krijgen, start bij het volledige management en moet van daaruit uitgedragen worden naar alle lagen van de organisatie.”

Jullie hadden ook wel al stappen gezet richting veiligheidscultuur, toch?

“Sowieso. We proberen mensen al lang te overtuigen van elkaar aan te spreken. Hen duidelijk te maken dat het in hun eigen voordeel is dat te doen. Die boodschap dragen wij als management ook echt wel uit. Maar onze acties raakten niet altijd van de grond of niet op de juiste manier. Of we startten ermee en lieten dat in een drukke periode terug vallen. Dus kwamen we niet tot goede resultaten. Ook op puur technisch vlak: we blijven hameren op het belang van je aan te lijnen als je op hoogte werkt. We hebben geprobeerd te praten, te straffen, mensen ambassadeurs te maken. Maar dat had onvoldoende effect. Dus zijn we op zoek gegaan naar manieren om dat te keren.”

Dus zijn we samen een traject gestart. Hoe zijn de reacties daarop ondertussen?

“Positief. Mensen zijn blij dat het vastgepakt wordt. En ook dat het geen theoretische opleiding is met hypothetische situaties. Het blijft dichtbij wat wij doen, is concreet en tastbaar en er wordt veel interactie gevraagd. Dat is niet altijd het geval bij externe opleidingen. Dus de meningen zijn positief.”

Tof! Nog een laatste vraag: wanneer is dit cultuurtraject voor jou geslaagd?

“Als mensen elkaar effectief durven aanspreken en wanneer ze durven melden. En dat dat niet wordt gepercipieerd als iets slecht of iets dat je fout gedaan hebt, maar als een leerkans. ‘Kijk, dit is gebeurd, laten we eruit leren zodat niemand anders het voor heeft.’ Dat is voor mij een geslaagd traject. En dat leidinggevenden, de mensen die in eerste contact staan, die visie steunen. Dat ze hun mensen het gevoel geven dat ze alles kunnen vertellen en er samen naar een oplossing zal gezocht worden. Dat is voor mij het ultieme resultaat.”